! બા એ બા છે !


કેમ આટલો ઉદાસ છે ? આજે કામ કઈ મળ્યું નથી કે શું ? અરવિંદ એ ધબ્બો મારી ને સોહન ને પૂછ્યું.
કઈ નહિ યાર..ગમે તેટલી મજુરી કરીએ તોય નસીબ બે ડગલા આગળ જ ચાલતું રહે છે.. કઈ ખબર નથી પડતી.. શું કરું ?
અરવિંદ > કરવાનું શું ? એક બીડી સળગાવવા ની અને ચા ની ઠોકવા ની ..ચાલ..પાર્ટી કરીએ..
સોહન > ના યાર.. આજે પાર્ટી થાય એમ નથી.. યાદ છે ને પહેલા તે પૈસા આપ્યા હતા ? આ વખતે મારો વારો છે અને ખિસ્સા માં એક આનો ય નથી..
અરવિંદ > આજે બંદા ને લોટરી લાગી છે એક જ ફેરા માં સો રૂપિયા ઉતાર્યા છે તો દસ રૂપિયા ખરચવા માં વાંધો શું છે ? ચાલ હું પૈસા આલીશ બસ ?
સોહન અને અરવિંદ કીટલી પર આવ્યા , ચા નો ઓર્ડર કર્યો.. અને વાટે ચડ્યા..
બેઉ ગામડે થી શહેર માં કમાવવા આવેલા.. છુટક મજુરી અને હાથ લારી ચલાવી ને ગુજરાન ચલાવતા.. બંધ ના એલાનો , વરસાદ ની હેલી અને રવિવાર કાળ જેવા લાગતા હતા બંને ને ! પાસ પાસે ની ઓરડી માં રહેતા હોવા થી સારી હુંફ મળી જતી.. ક્યારેક એક બીજા ની મંદી માં બીજો સાચવી ય લેતો..
દરરોજ સવારે છુટા પડવાનું અને સાંજે જ મળવા નું થતું..અલગ અલગ એરિયા માં મજુરી એ જતા.. પણ ક્યારેક એક બીજા ના એરિયા માં ફેરો લઇ ને આવવાનું થાય કે તરત એક બીજા ની યાદ આવતી અને જો એ વખતે સંયોગ વશ બીજો ક્યાંય ફેરો કરવા ન ગયો હોય અને જો ભટકાઈ જાય તો પાર્ટી થઇ જાય.. ચા અને બીડી.. દીવા આખા ના અનુભવો… મોટા માણસો એ બે બે રૂપિયા માટે કરેલી રકઝક અને ગામડા માં રહેતી બા ના વાવડ..!
ચા પૂરી કરી અને બીડી ની ઝૂડી સોહન સામે ધરતા અરવિન્દે પૂછ્યું શું ખબર છે ડોસી ના ? મજા માં તો છે ને?
સોહન ઉદાસ થઇ ગયો અને બોલ્યો.. હા મજા માં છે .. પાંચસો રૂપિયા અને બી.પી. ની ગોળીઓ મોકલવા ની છે , અઠવાડિયું થઇ ગયું કાગળ આવ્યે.. પણ હજી કઈ જોગવાઈ થઇ નથી.
અરવિંદ > મેં ગયા અઠવાડિયે જ મનીઓર્ડર કર્યું , પૈસા ની યાર બહુ ખેંચ રહે છે શું કરવું એ જ સમજાતું નથી .
સોહન > ચાલ ભાઈ મહાવીર નગર નો ફેરો છે હું જાઉં છું… સાંજે મળીએ… જે રામજી રી..
જે રામજી રી સા…
બેઉ છુટા પડ્યા.. ફેરો કરી ને સોહન પાછો આવ્યો અને ખિસ્સા માં હાથ નાખ્યો બીડી કાઢવા તો, પૈસા નું પાકીટ ન મળે.. હાંફળા ફાંફળા થઇ જઈ ને સોહન એ વારવાર બધા ખિસ્સા તપસ્યા. અને લમણે હાથ દઈ ને બેસી ગયો..
હેં ભગવાન..!
એ સાંજે સોહન એ બહુ ચિંતા સાથે અરવિંદ સાથે પોતાનું ખિસ્સું કપાયા ની અને પાકીટ ચોરાયા ની વાત કરી ને સાડા ત્રણસો રૂપિયા અને બા નું છેલ્લું અંતર્દેશીય ગુમાવ્યા નો ખરખરો કર્યો.. અને બા ની બી.પી. મી દવાઓ તથા પાંચસો રુપીયા મોકલવા ના અભિયાન માં આવેલી બહુ મોટી રુકાવટ રજુ કરી .
પાંચસો રૂપિયા માંડ માંડ કરી ને ભેગા કરતો હતો અને ખાલી દોઢસો રૂપિયા બાકી હતા ત્યાં પાકીટ ચોરાઈ ગયું યાર.. બા બિચારી અઠવાડિયા થી રોજ પોસ્ટમાસ્તર ને પૂછતી હશે..
અરવિંદ એ ખભે હાથ મૂકી ને કહ્યું સોહન ભાઈ શું કરીએ યાર રાંક નું કિસ્મત રાંક જ હોય છે..બહુ ફિકર કર્યે કઈ નહિ વળે , કામે લાગી જવાનું..રાત્રે ક્યાંક કામ મળી જાય તો એક બે રાતપાળી ખેંચી નાખવા ની યાર..
અરવિંદ ને ય ખબર હતી કે ખાવા ના ખર્ચા જ માંડ નીકળે છે ત્યાં સાડા ત્રણસો રૂપિયા ની તૂટ પડી એ કેટલી મોટી કહેવાય..એની પાસે ય બિચારા પાસે કોઈ ઉકેલ નહતો.. એણે સધિયારો આપ્યો અને બંને છુટા પડ્યા..
એકાદ અઠવાડિયું વીત્યું હશે.. આજે બપોરે જમવા એ ઘેર આવ્યો હતો.. જમી ને નીકળતા પોસ્ટમાસ્તર સોહન ને સરનામું પૂછી ને એક ટપાલ આપી ગયો..
નક્કી બાની જ ટપાલ હશે… ઠપકો કર્યો હશે.. કેટલા દિ થઇ ગયા બી.પી ની ગોળી ઓ વિના કેમ ચાલે ? સોહન એ ધ્રુજતા હાથે અંતર્દેશી ખોલ્યું..
અચરજ થી સોહન ની આંખો ફાટી ગઈ.. બા એ લખ્યું હતું ..તારા મોકલાવેલા પૈસા અને બી.પી. ની ગોળી ઓ મળી ગઈ છે બેટા સાચવી ને કામ કાજ કરજે.. તબીયત સાચવજે..
આ શું ? બા મજાક તો નહિ કરતી હોય ને ? કે ટોણો મારતી હશે ? મેં પૈસા મોકલાવ્યા નથી એટલે ગુસ્સા માં લખ્યું હશે ?
સોહન એ કોઈ ને વાત ન કરી પણ આખો દિવસ એ આ બાબત માં વિચારતો રહ્યો.. બા ને કાગળ લખી ને પુછુ તો ય શું પુછું ?
એ સાંજે સોહન ગહન વિચારો માં લારી પર બેઠો હતો . બીડી ના ધુમાડા માં આર્થિક તકલીફો ને બાળવા ની કોશિશ માં એ એના જીગર ને જલાવી રહ્યો અહ્તો.. કોઈ ફેરો મળી જાય તો રાત નું જમવાનું સારું બને … નહીતર ??
એ ભાઈ આ સમાન મહાવીર નગર લઇ જવો છે શું લઈશ ?
એક અવાજ સાંભળી ને સાંજ ની જમવાની ચિંતા ઓછી થઇ .. એણે અવાજ તરફ સંધાન કર્યું..
જે આપવું હોય એ આપી દેજો સાહેબ… મહાવીરનગર નો તો મને બહુ કડવો અનુભવ છે .. ઘેટી કપાસ ખાવા જાય તો ઉન પણ મેલી ને આવે એવો.. ત્રીસ રૂપિયા માં ફેરો નક્કી તો કર્યો પણ સોહન એ સૌ થી પહેલું કામ આંખ દિવસ ની કમાણી ના એંસી રૂપિયા ને સરખા મુકવા નું કર્યું…પાકીટ તો એણે એ દિવસ થી રાખવાનું જ બંધ કર્યું હતું… જે દિવસ થી મહાવીર નગર માં એના જેવા તવંગર નું પાકીટ ચોરાઈ ગયું હતું..
ફેરો હેમ ખેમ પતાવી ને એ થાક ઉતારવા હોટલ પર બેઠો.. કદાચ અરવિંદ મળી જાય તો ભેળા ઘેર જઈએ.. એમ વિચારી ને ! ખાસ્સી વાર એ ત્યાં ઉભો રહ્યો પણ અરવિંદ કે કોઈ ફેરો ના મળ્યો એટલે સોહન કંટાળી ને ઘેર જવા નીકળ્યો .એટલા માં એક છોકરું આવી ને એક કાગળ એના હાથ માં આપી ને કહેતું ગયું.. પેલા સામે ઉભા એ ભાઈ એ તમને આપવા નું કહ્યું છે ..
સોહન એ કઈ સવાલ જવાબ કર્યા વિના એ કાગળ એના હાથ માં થી લઇ ને એ માણસ તરફ જોયું.. એક ચોવીસેક વર્ષ નો યુવાન ઉભો હતો એણે સોહન તરફ હાથ ઉંચો કર્યો.. સાવ ગુંડા જેવો લાગતો હતો એ.. સોહન એ ખિસ્સા માં એકસો દસ રૂપિયા છે કે નહિ એ ફરી વાર તપાસી લઇ ને કાગળ ખોલી ને વાંચવાનું શરુ કર્યું..
ભાઈ. ,
બા ને દવાઓ અને પાંચસો રૂપિયા પહોંચાડી દીધા છે ચિંતા કરશો નહિ.. એ દિવસે તમારું પાકીટ ચોર્યું એમા થી સાડા ત્રણસો રૂપિયા મળ્યા અને બા નું પરબીડિયું પણ ! મને થયું આખો દિવસ લોકો ના ખિસ્સા કાતરી ને પાપ કરીએ છીએ તો થોડો ધરમ પણ કરી લઈએ..
અને બા એ બા છે, તમારી હોય કે મારી શું ફેર પડે છે ?
આંખ માં ઝળઝળિયાં સાથે સોહન એ ઉંચે જોયું તો પેલો ગુંડા જેવો માણસ ત્યાં થી ગાયબ હતો..!

Advertisements
Posted in સંવેદના નું સરનામું | Leave a comment

રાકેશ તું ભણીગણી સારી નોકરી કરજે.અમારુ જીવન સુધાર


‘ આ ઘર કઇ ધર્મશાળા નથી.બધાને મફતમાં ચા પિવડાવશું તો દીવાળું ફૂકવુ પડશે!’
ત્યારથી કોઈ મિત્રને હું માસીના ઘેર ના બોલાવું. મારા પેરન્ટની આર્થિક પરિસ્થિતી એટલી નબળી હતી કે રાજકોટથી પપ્પા કે મમ્મી પાસેથી પૈસા પણ ના મંગાવી શકું.એક તો મારુ શરીર બહુંજ દુબળું ઉપરથી ખાવામાં અડધા ભુખ્યા રહેવું પડે! દિવસે દિવસે શરીર પણ નબળું પડવા લાગ્યું. કંટાળી ગયો હતો.કોને આ મનની વાત કરું ? એક બાજું ભણવાનું,નોકરી કરવાની અને બીજી બાજું આ માસીનો માનસિક ત્રાસ.મેં માસીને કંટાળીને કહ્યું કે હું છેલ્લું વર્ષ રાજકોટ કરીશ તો તુરતજ ઉકળી પડયા.
‘મેં ત્રણ વર્ષ અહી રાખી ભણાવ્યો અને હવે પાછો રાજકોટ જઈ અપજશ આપવા માંગે છે. જશ ઉપર જુતીયા!’
એમ કહી એતો માથું કુટવા લાગ્યા.મારી તો સેન્ડ્વીચ જેવી પરિસ્થિતી થઈ ગઈ. કોઈ ખાવાનું ઠેકાણું નહી, કોઈ સુવા કે ઉઠવાનું ઠેકાણું નહી.એક રૂમ, એક રસોડા માં આઠ આઠ જણાં એ તો ઠીક છે હું રાત્રે ચાલીમાં સુતો અને મોડી રાત સુધી વાંચી અભ્યાસમાં ધ્યાન આપતો.મારે દર વર્ષે ફર્સ્ટક્લાસ આવે એનો મને ઘણોજ આનંદ હતો. પણ સાપના ફૂંફાડા મારતી માસીનો માનસિક ત્રાસ મને મેન્ટલી ટોર્ચ્યુન કરી રહ્યો હતો.આ બધી વાત, મમ્મી-પપ્પાને દુઃખ થાય એથી મેં કદી એમને કહી જ નહોતી.
એક દિવસ રાત્રે ૮.૦૦ વાગે નોકરી પરથી આવ્યો, બરાબરની ભુખ લાગી હતી,રસોડામાં ગયો તો એકાદ રોટલી,નાની વાટકી શાક હતું.
‘માસી, આટલું જ છે?’ મને બહુંજ ભુખ લાગી છે.’
‘ જે છે તે બધું રસોડામાં છે, ખાઈલે.હું અત્યારે થાકીને લોથ થઈ ગઈ છું,મારે તો બસ બધાના વૈતરાજ કરવાના!
મને તો ઉંઘ આવે છે.’
‘માસી હું એકાદ-બે ભાખરી બનાવી લઉ?’
‘ ઘરમાં લોટ જ નથી.’
મેં રસોડાના ડબ્બામાં જોયું તો આખો ડબ્બો લોટનો ભરેલો હતો. માસીના આવા જુંઠાણા સાથે ત્રાસભર્યા વર્તનથી ત્રાસી ગયો. ભુખ્યા પેટે જે ક્રોધ આવે તે જવાળામૂખી કરતા પણ વધારે ભસ્મીભૂત કરનાર હોય છે.. માસીને કીધા વગર,કશું જમ્યા વગર જ ભૂખ્યો, ભૂખ્યો અગાસીની પાળ પર ચડ્યો..આ પુતના માસી, મારો જીવ લઈ ઝંપશે!આમની સાથે હું જીવી જ કેવી રીતે શકું?
ચાર માળના મકાનની અગાશી પરથી ઝંપલાવા એક પગ બહાર કાઢ્યો..બીજો પગ ઉપાડી મારી જાતને ઝંપલાવાની તૈયારીમાંજ હતો..શું થયું ? એકદમ મમ્મી યાદ આવી ગઈ.એની મમતા મને વહાલથી બોલાવી રહી એવો આભાસ થયો..એજ ઘડીએ હું ક્ષણભર થંભ્યો. હું આપઘાત કરીશ તો મારી મમ્મી નહીં જીવી શકે! એ પણ પ્રાણ ત્યાગ કરશે! રાકેશ! તું શુ કરી રહ્યો છે ? તેનું તને ભાન છે? મોતની ખીણમાં એક વખત કુદકો માર્યા પછી કોઈ પાછું ફરી શકતું નથી.મોત તો કોઈ પણને ભરખવા હંમેશા તૈયારજ હોય છે.બન્ને પગ પાળ પરથી અગાસી પર લીધા અને એ જે ક્ષણો હતી એ ભયાનક હતી.આપઘાત એતો માનવ જીવનનો અંત છે. આવતી સમસ્યાનો ઉકેલ નથી, દુઃખના દાવાનળનો કોઈ ઉપાય નથી. મન ઉપર સારા-નરસા વિચારોનો હુમલો થઈ રહ્યો હતો.હજું પાળ પરજ બેઠો હતો. મમ્મી મારા રટણમાં હતી.
‘રાકેશ તું ભણીગણી સારી નોકરી કરજે.અમારુ જીવન સુધારજે!’
એ મમ્મી એ કહેલા શબ્દો એકધારા માઈન્ડમાં પરોઢની આરતીની ઝાલરની જેમ વાગતા રહ્યાં હતાં.રાકેશ, ઊઠ! આપઘાત એ તો કાયર-વ્યક્તિનું કામ છે..એને માનવ ના કહેવાય! માનવ એજ કહેવાય કે જન્મથી મરણ સુધી સતત જીવન-સંગ્રામ અને સંઘર્ષ કરી જીવન જીવી જાય,નહી કે આપઘાત. હા લત્તા મારા પૉઝીટીવ વિચારોએ અને મમ્મીની મમતાએ મને જીવાડી દીધો!’ રાકેશની આંખમાં ઝળઝળીયા આવી ગયા!
રાકેશે લતા ના ખોળામાં માથું મુક્યું દીધું. હ્ર્દયમાં સઘરી રાખેલ અસહ્ય દર્દભરી ઘટના શબ્દો દ્વારા નીકળી આંસુમા વહી ગઈ. એ આસુંના વરસાદે લતાના ખોળાને ભીંજાવી દીધો.એ ભીંજાસની લતાનેપણ ઠંડક લાગી.

-અજ્ઞાત-

Posted in વાંચન વિભાગ, સંવેદના નું સરનામું | 2 ટિપ્પણીઓ

ઈશ્વર નું અદભૂત સર્જન


 

ભગવાને એક ગધેડાનું સર્જન કર્યું અને એનેકહ્યું, “તું ગધેડા તરીકે ઓળખાશે, તું સૂર્યોદય થી લઈને સુર્યાસ્ત સુધી થાક્યા વગર તારી પીઠ પર બોજો ઉઠાવવાનું કામ કરશે, તું ઘાસ ખાશે, તને બુદ્ધિ નહિ હોય અને તું ૫૦ વર્ષ સુધી જીવશે.”

ગધેડો બોલ્યો, “હું ગધેડો થયો એ બરાબર છે પણ ૫૦ વર્ષ નું આયુષ્ય ઘણું બધું કહેવાય, મને ૨૦ વર્ષ નું આયુષ્ય આપો.”
ઈશ્વરે એની અરજ મંજુર કરી.

ભગવાને કુતરાનું સર્જન કર્યું, એને કહ્યું “તું કુતરો કહેવાશે, તું મનુષ્યોના ઘરોની ચોકીદારી કરશે, તું મનુષ્ય નો પરમ મિત્ર હશે, તું એને નાખેલા રોટલાના ટુકડા ખાશે, અને તું ૩૦ વર્ષ જીવીશ.
કુતરાએ કહ્યું, “હે પ્રભુ ૩૦ વર્ષ નું આયુષ્ય તો ઘણું કહેવાય ૧૫ વત્સ રાખો,”
ભગવાને મંજુર કર્યું.

ભગવાને વાંદરો બનાવ્યો અને કહ્યું, “તું વાંદરો કહેવાશે, તું એક ડાળી થી બીજી ડાળી પર જુદા જુદા કરતબ કરતો કુદાકુદ કરશે અને મનોરંજન પૂરું પાડશે, તું ૨૦ વર્ષ જીવીશ.”
વાંદરો બોલ્યો “૨૦ વર્ષ તો ઘણા કહેવાય ૧૦ વર્ષ રાખો”.
ભગવાને મંજુર કર્યું.

છેલ્લે ભગવાને મનુષ્ય બનાવ્યો અને એને કહ્યું : “તું મનુષ્ય છે, પૃથ્વી પર તું એક માત્ર બુદ્ધિજીવી પ્રાણી હોય. તું તારી અક્કલ નાં ઉપયોગ વડે સર્વે પ્રાણીઓનો સ્વામી બનશે. તું વિશ્વને તારા તાબામાં રાખીશ અને ૨૦ વર્ષ જીવીશ.”
માણસ બોલ્યો : ” પ્રભુ, હું મનુષ્ય ખરો પણ ૨૦ વર્ષનું આયુષ્ય ઘણું ઓછું કહેવાય, મને ગધેડાએ નકારેલ ૩૦ વર્ષ, કુતરાએ નકારેલ ૧૫ વર્ષ અને વાંદરાએ નકારેલ ૧૦ પણ આપી દો.”
ભગવાને મનુષ્ય ની ઈચ્છા સ્વીકારી લીધી.

અને ત્યારથી, માણસ પોતે માણસ તરીકે ૨૦ વર્ષ જીવે છે, લગ્ન કરીને ૩૦ વર્ષ ગધેડો બનીને જીવે છે, પોતાની પીઠ પર બધો બોજો ઉપાડી સતત કામ કરતો રહે છે, બાળકો મોટા થાય એટલે ૧૫ વર્ષ કુતરા તરીકે ઘરની કાળજી રાખી જે મળે તે ખાઈ લે છે, અંતે જ્યારે વૃદ્ધ થાય ત્યારે નિવૃત્ત થઈને વાંદરા તરીકે ૧૦ વર્ષ સુધી આ પુત્રના ઘરથી પેલા પેલા પુત્રના ઘરે અથવા પુત્રીને ઘરે જઈને જુદા જુદા ખેલ કરીને પુત્રો અને પુત્રીઓને મનોરંજન પૂરું પાડે છે.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

૧૯૪૦થી ૧૯૭૦ વચ્ચે જન્મેલા વાંચે


 

૧૯૪૦થી ૧૯૭૦ વચ્ચે જન્મનારાઓ આનંદો. તમે જ્યારે ઊછરતા હતા ત્યારે બજારના આ આક્રમણથી મુક્ત હતા. તમે મિનરલ વોટર નહોતું પીધું છતાં તમે સરેરાશ તંદુરસ્તી ભોગવી છે.

જો તમે ૧૯૪૦થી ૧૯૭૦ વચ્ચે જન્મેલા હશો તો આજે પણ જીવતા હશો. ભારતનું સરેરાશ આયુષ્ય ૬૭ વર્ષનું છે. પ્રસૂતિમૃત્યુ અને બાળમૃત્યુમાંથી ઊગરી ગયેલા સહેજે ૭૦ વર્ષ જીવે છે. સૂતિ જો તમે ૪૦થી ઉપરના હો તો તમે કઇ રીતે જીવ્યા અને આજે કઇ પરિસ્થિતિમાં મુકાયા છો તેની વાત કરવી છે.

આપણે જન્મ્યા પછી મા આપણને બાળોતિયામાં બાંધતી. આ બાળોતિયાં જાતે સાફ કરી ફરી પહેરાવતી. એક બાળક માટે બે કે ત્રણ બાળોતિયાં હોય. છતાં પણ બાળોતિયાંથી ચેપ લાગ્યો હોય તેવું નહોતું બનતું. હવે જૂનાં કપડાંમાંથી બનાવેલાં બાળોતિયાંને બદલે ડાયપર આવ્યાં છે. એકવાર ડાયપર વાપર્યા પછી ફેંકી દેવાનું, કારણ કે જાહેરખબર એમ કહે છે કે ડાયપર પર કીટાણુ ચોંટે એટલે બાળકને ચેપ લાગી જાય. વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ તો એમ કહે છે કે સાધનો રિસાઈકલ કરો-ફરી વાપરો. પરંતુ જાહેરખબર, વેપારી અને ડોક્ટર કહે છે કે ડાયપર ફરી ન વાપરો. ‘બાળોતિયાંનો બળ્યો’ કહેવત ક્યાંથી આવી હશે?

આપણે ઘોડિયામાં સૂતાં. મા હીંચોળતી અને હાલરડું ગાતી. હવે ઘોડિયાં શહેરોમાં લગભગ દેખાતાં નથી. પહેલાં તો પ્રસૂતિગૃહોમાં પણ ઘોડિયાં રખાતાં. હવે બાળકને સુવડાવવા માટે બેબી કોટ બનાવવામાં આવે છે. તેમાં વળી ચેપ ન લાગે તે માટે વિવિધ પ્રકારની દવાઓ અને ફ્યુમીગેશન કરવામાં આવે છે.

નાના હતા ત્યારે આપણને માતાપિતાએ દાતણ, કોલસાનું દંતમંજન અથવા મીઠું લગાવીને દાંત સાફ કરવાની ટેવ પાડી હતી. હવે દાંત સાફ કરવા માટે ખડીની (ચોકની) બનતી પેસ્ટ બ્રશ વડે ઘસવાની ટેવ પાડવામાં આવે છે. હવે તો આપણે બધા પણ દંતમંજન કે દાતણ ભૂલીને ટૂથપેસ્ટ અને બ્રશને રવાડે ચડી ગયા છીએ. તેમાં વળી હવે દાંત સાફ કરવા માટે દિવસમાં બે વાર પેસ્ટ લગાવવાની આદત પાડવામાં આવે છે. જાહેરખબર કહે છે કે આનાથી પણ તમારા કીટાણુ અને મોંની દુર્ગંધ સાફ ન થાય તો ફલાણી કંપનીનું માઉથવોશ વાપરો. ટીવીમાં વળી ગાલમાં ફટાફડો ફૂટતો હોય તેવી જાહેરખબર દર્શાવવામાં આવે છે. દાંતમાં ભલા કેટલા નુકસાનકારક કીટાણુ જમા થતા રહેતા હશે? અને લીમડાના કે બાળવના દાતણ જેટલું નૈસિર્ગક જંતુનાશક બીજું કયું હશે? જૂના જમાનામાં દાંત સાફ કરવા ડોશીઓ બજર ઘસતી હતી તે યાદ છે?

આપણામાંના મોટા ભાગનાએ ફીડિંગ બોટલથી દૂધ નહીં પીધું હોય. દાંત આવે ત્યાં સુધી માનું દૂધ પીવાતું હતું. માના દૂધ જેવું બાળક માટે તંદુરસ્ત દૂધ કોઇ નથી. દાંત આવે પછી ખોરાક પર ચડી જવાતું. હવે એકાદ-બે મહિના માનું દૂધ આપી પછી બોટલના દૂધ પર બાળકને ચડાવી દેવામાં આવે છે. પછી જાણે દૂધની ટોટી પર વંદા અને અન્ય કીટકો આક્રમણ કરતા હશે તેવું બતાવી ટોટીને ચેપરહિત રાખવાનાં સાધનો વેચાય છે.

આપણે નાના હતા ત્યારે ધૂળમાં રમતા, ખુલ્લા પગે રમતા. અમને તો અમારા કસરત શિક્ષકો ઊંચકીને ધૂળમાં ફેંકતા. ખો, લંગડી, આંધળો પાટો, કબડ્ડી, ખુતામણી, લખોટી, ગીલ્લીદંડા વગેરે અનેક પ્રકારની રમતો મફતમાં રમાતી. આ રમતો રમતાં જો કોઇને વાગતું અને લોહી નીકળતું તો આંગળી હોય તો તરત મોઢામાં નાખી દેતાં થૂંકની લાળથી લોહી નીકળતું બંધ થઇ જતું. શરીરના અન્ય કોઇ ભાગમાં વાગ્યું હોય તો હથેળીમાં ધૂળ લઇ, ઝીણી ચાળી, ઘા પર લગાવી દેતાં ને લોહી બંધ થઇ જતું. રમીને આવ્યા પછી સાદા પાણીએ હાથ ધોઇને જમવા બેસી જતા. ૧૯૮૦ પછી ધીમે ધીમે દવાવાળી પટ્ટીઓ મળવા લાગી. વાગે તો પહેલાં સ્પિરિટ કે ‘ડેટોલ’ જેવા કશાકથી ઘા ધોઇને પટ્ટી લગાવવાની અને ઉપર પાટો બાંધવાનો. ધૂળમાં રમવાનું નહીં.

ઘેર આવો એટલે કોઇ એક નિશ્વિત બ્રાન્ડના પ્રવાહી સાબુથી હાથ ધોવાના જેથી હાથના નેવું ટકાથી વધુ કીટાણુ સાફ થઇ જાય, પછી જ હાથ વડે કોઇ ચીજ ખાવાની. જો આમ ન કરો તો કીટાણુ પેટમાં જાય. આપણા બાળપણમાં આપણે જાતે માટીનાં રમકડાં બનાવતા હતા. હવે છોકરાંઓને માટીમાં હાથ નાખવાની મનાઇ છે, ચેપ લાગી જાય. હવે ‘પ્રોજેક્ટ’ કરવાના અને બજારમાં પ્રોજેક્ટના પૂર્જા તૈયાર મળે. માટી પણ ખાસ કેળવેલી અને જંતુરહિત મળે તે જ વાપરવાની. રોજ નહાતી વખતે સાબુ ઘસવાનો જેથી શરીર સાફ થાય અને તેના પર કીટાણુ ન રહે.

આજે કોઇપણ મિટિંગ, પરિસંવાદ હોય કે હોટલમાં જાઓ તો મિનરલ વોટરની બાટલીઓ મુકાય છે. મિનરલ વોટર પીવાથી-શુદ્ધ પાણી હોવાથી – પાણીજન્ય જંતુ આપણા શરીરમાં જતાં નથી તેવું કહેવામાં આવે છે. તમારે જો આધુનિક અને ઉચ્ચ વર્ગના ગણાવું હોય તો બાળપણથી નળમાંથી સીધું પાણી પીવાની ટેવ બદલવી પડશે. નળમાંથી સીધું પાણી પીવાથી કેટલા જંતુ પેટમાં જતા હશે! મિનરલ વોટરવાળાઓ જાહેરખબરમાં તેમની બાટલીમાં કેટલું શુદ્ધ પાણી છે અને નળનું પાણી કેટલું અશુદ્ધ છે તે દ્રશ્યશ્રાવ્ય ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને બતાવે છે. મને યાદ છે કે આપણા વડીલો તમાકુ-ચૂનો ચોળીને ખાતા. એક વડીલે જણાવેલું કે તળાવ-કૂવાનું સીધું પાણી પીનારના પેટમાં જંતુ હોય તે તમાકુના રસથી મરી જાય.

પાણીની સાથે ઠંડાંપીણાંની વાત કરવી પણ જરૂરી છે. એક સમયમાં લસ્સી, શેરડીનો રસ, ફાલુદા વગેરે પીણાંઓ ઉપરાંત લખોટીવાળી સોડા, લેમન અને વીમટો પીવાતાં. હવે એવું કહેવામાં આવે છે કે ખુલ્લામાં વેચાતાં આ પીણાઓમાં રોગના જંતુઓ હોય છે એટલે કારખાનામાં બનેલા બંધ બોટલવાળાં પીણાઓ પીવાં. આવાં બ્રાન્ડેડ પીણાંઓ પીવાથી પેટના જંતુઓને મારી નાખે તેવાં રસાયણો (પેસ્ટિસાઇડ) હોય છે, તેવું સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે. હવે જૂનાં-ખુલ્લાં પીણાઓનું ચલણ ઘટતું જાય છે અને બ્રાન્ડેડ પીણાંઓનું ચલણ વધતું જાય છે.

મારા દાદા તેમની પાસે સીંગ, ચણા(દાબિયા), રેવડી વગેરે રાખતા અને અમને બધાં ભાંડુઓને ભાગ આપતા. દાદીમા નાસ્તામાં સાથવો કે સુખડી બનાવી દેતાં. ચણા બાફીને આપતાં અને કળથી શેકીને આપતાં. ક્યારેક ખુશ થાય તો બટાકાપૌંઆ કે ઉપમા બનાવી આપતાં. પછી ઇડલી, ખાખરા વગેરેનો જમાનો આવ્યો. હવે નૂડલ્સ સાર્વત્રિક નાસ્તો છે. બાળક કહેશે ‘ભૂખ લાગી છે.’ માતા કહેશે, ‘બસ બે મિનિટ.’ મેંદાના લોટની નૂડલ્સ, મેંદાની બ્રેડની સેન્ડવિચ, હોટડોગ, બર્ગર અને પિઝા. પછી આવે મસાલેદાર તૈયાર નાસ્તાઓ.

આ બધા નાસ્તા સામાન્ય (જેનેટિક) નામથી નહીં પરંતુ બ્રાન્ડનેઇમથી ઓળખાય. આહાર-શાસ્ત્રના નિષ્ણાતો કહે છે કે મેંદો, ખાંડ ને ખાવાનો સોડા એ ત્રણેય સફેદ ઝેર છે. હવે બાળક સાદું દૂધ નથી પીતો. તેમાં બ્રાન્ડેડ શક્તિવર્ધક પાઉડર નાખીને પીએ છે. આની જાખમાં અમુક તમુક પાઉડર પીવાથી બાળકની ઊંચાઇ, બીજા પાઉડર કરતાં બે ગણી વધે છે તેવું કહેવામાં આવે છે. મેંડલના પ્રયોગોથી સાબિત થયું હતું કે કદ વારસાગત હોય છે.

હવે બજાર દ્વારા જાખના ભરમારથી એક નવી આભડછેટની સંસ્કૃતિ ઊભી કરવામાં આવી રહી છે. આ ખવાય ને આ ન ખવાય. આ પિવાય અને આ ન પિવાય. ધૂળમાં ન રમાય. રમ્યા પછી હાથને સાબુથી સાફ કરવા પડે. દંતમંજન ન વપરાય, પેસ્ટ જ વાપરવી પડે. આવી બધી બાબતોનો કોઇ વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી.

૧૯૪૦થી ૧૯૭૦ વચ્ચે જન્મનારાઓ આનંદો. તમે જ્યારે ઊછરતા હતા ત્યારે બજારના આ આક્રમણથી મુક્ત હતા. તમે મિનરલ વોટર નહોતું પીધું અને રમ્યા પછી અમુક તમુક પ્રવાહી સાબુથી હાથ નહોતા ધોયા. આમ છતાં તમને ચેપ નથી લાગ્યો. તમે સરેરાશ તંદુરસ્તી ભોગવી છે. તમે જેના વિના જીવી શકો અને ‘મૂળાને પાંદડે મોજ કરી’શકો તેવી વસ્તુઓએ બજાર દ્વારા તમારા પર આક્રમણ કરીને તમને અસમંજસમાં નહોતા મૂકી દીધા. તમારામાં એક પ્રતિકારતંત્ર આપોઆપ તૈયાર થયેલું જે આજના ચોખલિયા લોકોમાં નથી થવાનું. આપણી પાસે આપણું સ્વાતંત્રય, ફુરસદનો સમય અને કુટુંબ તથા મિત્રોના સંબંધો અકબંધ હતા. આપણે જીવતા, જાગતા, સ્વતંત્ર નાગરિકો હતા, બજારની વસ્તુ નહોતા બની ગયા.

Posted in વાંચન વિભાગ | 3 ટિપ્પણીઓ

સંવેદના


ઉત્તરાખંડ ના સમાચાર જેમ જેમ ટી.વી. પર આવતા ગયા એમ એમ ડૉ. અનુરાગ ના ઘર માં ય વાતાવરણ વિષાદમય બનતું ગયું.. ડૉ. અનુરાગ રસોડા માં થી સાંભળતા એમની પત્ની ના ડૂસકાં સ્પષ્ટ સાંભળી શકતા હતા.. એ તો સ્ત્રી છે કે આમ છાને છાપને ય રડી લે પણ અમ પુરુષો ને તો એ ય દોહ્યલું ને ? ડૉ. અનુરાગ ભારે હૈયે ઉભા થઇ અને ટી. વી.ઓફ કરી દઈ ને રસોડા માં ગયા..
એમણે મિરલ ના ખભે હાથ મૂકી ને કહ્યું ..પ્લીઝ મિરલ …કંટ્રોલ યોર સેલ્ફ…
બસ આટલું જ કહેવું હતું અને આંસુ ઓ ના બંધ નું બેકાબુ થવું હતું.. મિરલ એમની પત્ની એ ડૉ. અનુરાગ ના ખભા ને અલકનંદા બનાવી દીધો.. મિરલ ને રડી લેવા દેવી પડે એમ હતી.. નહીતર એનું હૃદય ફાટી પડે એમ હતું.. ડૉ. અનુરાગ પ્રેમ થી પત્ની ના બરડે હાથ ફેરવતા ત્યાં સુધી હાલ્યા ચાલ્યા વિના ઉભા રહ્યા જ્યાં સુધી.. મિરલ રડી રડી ને શાંત ના થઇ ગઈ..!! શાંત શું વળી ? આંસુ ઓ ખૂટી ગયા..મીરલ ના ..
એ રાતે ફરી પાછા રાંધેલા ધાન રખડી પડ્યા.. એવું તો ઘણી વાર બનતું..
ગુડ્ડી ની યાદ આવે એટલે આમ જ બનતું.. ગુડ્ડી આમ તો ભુલાયી ક્યારે હતી કે ખાસ યાદ આવે?? પણ એ એવી માયા લગાડી ગઈ હતી કે એને ભૂલવી અસંભવ હતી..
ઘર માં જ નાનકડું ક્લીનીક ચલાવતા ડૉ. અનુરાગ ને ગુડ્ડી જમવા નો સમય થાય એટલે હાથ પકડી ને પરાણે ડાઈનીંગ ટેબલ પર ખેંચી લાવતી અને એટલો સમય પપ્પા ની ખુરશી પર સ્થેથોસ્કોપ કાને ભરાવી ને પપ્પા ના ચશ્મા લગાડી ને પેશન્ટ ને એ જવાબ આપતી.. આસપાસ ના તમામ પાડોશી ઓ ગુડ્ડી ને રમકડું કહેતા..
ડૉ. અનુરાગ અને મિરલ ની ખુશી નો પાર નહતો.. જયારે એમની ઉપર આ વેકેશન માં હિલ સ્ટેશને જવાની એમની ટીકીટ કન્ફર્મ થઇ ગઈ છે એવો ફોન આવ્યો એજન્ટ નો..ત્યારે..
ગુડ્ડી ના જન્મ પછી પતિ પત્ની ક્યાંય લોંગ જર્ની માં ગયા જ નહોતા.. એમાં નાનકડા ગામડા માં એક જ ડોકટર તરીકે ગામ આખું એમની દવા પર નિર્ભર રહેતું.. ગામડા ની બિચારી અભણ ભોળી પ્રજા ડૉ. અનુરાગ ને ભગવાન માનતી.. અને ડૉ . અનુરાગ પણ પ્રભુ ના પ્રતિનિધિ પદ ની મર્યાદાઓ ને કદી ઓળંગતા નહિ. શહેર માં ધીકતી પ્રેક્ટીસ કરતા અન્ય રીચ મિત્રો ની લાઈફ સ્ટાઈલ સાથે ઘણી વાર મિરલ તુલના કરી બેસતી ત્યારે પ્રેમ થી ડૉ, અનુરાગ ગુડ્ડી ને દેખાડી ને કહેતા તારું શહેર અમ મોતી હોસ્પિટલ નું સપનું આ આપણો વાઘ પૂરું કરશે.. મિરલ.. સંતોષ જ જીવન નું સૌ થી સાચું સુખ છે ..
મિરલ આમ તો એના પતિ ની જેમ સંતોષી જ હતી પણ ક્યારેક એ અસંતોષ વ્યક્ત કરી બેસતી.. પછી જો કે ડૉ. અનુરાગ ના સમજાવવા થી એ માની પણ જતી..
ડૉ. અનુરાગ સાથે અન્ય કેટલાક ડોકટર્સ પણ વેકશન માટે એમની સાથે જ બસ માં હતા એટલે બસ રીલેકસેશન અને એન્જોય જ હતું..બાકી તો ડોકટર થયા એટલે અડધી રાતે ય દર્દી માટે દોડી આવવું પડે..
સવારે ચાર વાગ્યે બસ બાય ટ્રેન હિલ સ્ટેશન પહોંચી ને બધા ય થ્રી સ્ટાર ગેસ્ટ હાઉસ માં મુસાફરી નો થાક ઉતારી ને નીકળ્યા..
નાનકડી ગુડ્ડી એટલી ચંચળ અને એટલી વાચાળ કે સૌ ની પ્રીતિપાત્ર બની ગઈ.. ઘરડા માણસો જેવી વાતો કરે.. એની કાળી ઘેલી બોલી થી બધા ય ને હસાવે.. એ સાંજે ડો. અનુરાગે.. જો એમના ખાસ મિત્ર ની ડુંગરો પર એકલા ફરવા જવાની જીદ ને ના માની હોત તો ઘણું સારું હતું.. પણ જો અને તો વિષે વિચારવાનો હવે શો મતલબ હતો ?
તાજી વિયાણી કુતરી ને બપોર નો વધેલો ભાત ખાવા મૂકી ને મિરલ ઘર માં આવી ને સોફા પર ડૉ. અનુરાગ ની બાજુ માં બેઠી.. એની પાછળ પાછળ એક નાનું ગલુડિયું દડબડ દડબડ દોડતું દેડતું આવી ને મિરલ ના ખોળા માં બેસી ગયું એ દ્રશ્ય જોઈ ને ડૉ અનુરાગ ની આંખો ભીની થઇ ગયી.. ખોળા માં બેઠેલા એ નાનકડા નિર્દોષ જીવ ને પસવારતા મિરલ ભૂતકાળ માં સરી પડી..
ગુડ્ડી ની આખરી ચીસો હજી એના કાન માં ગુંજી રહી હતી..
વહાલસોયી દીકરી ની યાદ જયારે જયારે તીવ્ર થતી ત્યારે ત્યારે ત્યારે ડૉ. અનુરાગ અને મિરલ એક મેક ને બાઝી ને ખુબ રડી લેતાં.. એ સિવાય આરો ચારો ય ક્યાં હતો..
જોત જોતા માં એક વર્ષ પૂરું થવા આવ્યું હતું..આવતી કાલે ગુડ્ડી ની પુણ્ય તિથી છે એ પતિ પત્ની ને યાદ કરાવવું પડે એમાં નહતું..એ ભુલાવવું પડે એમ હતું.. મિરલ એ ટી.વી માં કેદાર નાથ ના ડુંગરો માં મદદ માટે ટળવળતા બેસહારા માણસો ને જોયા અને એમણે ગુડ્ડી ની ચીસો સંભળાઈ..
એ કાળમુખા દિવસે.. ડૉ .,નરેન એમની વાઈફ.. પ્રેમલતા , ડૉ. અનુરાગ.. અને મિરલ સાથે ગુડ્ડી ને લઇ ને સવાર થી જ ડુંગરા ખુંદવા નીકળી પડ્યા હતા.. પહેલા તો મિરલ ને બહુ ડર લાગ્યો હતો પણ પછી એને ય મજા આવવા લાગી હતી. જોત જોતામાં તો ચારેય જણા અને ગુડ્ડી ક્યાંય ઉંચે પહોંચી ગયા.. હતા.. ગુડ્ડી ની સ્ફૂર્તિ જોવા લાયક હતી. . થાક નું નામોનિશાન નહતું એ બાળકી ના ચહેરા પર.. એક ઉંચી ટેકરી પર બધા ટીફીન લઇ ને જમવા બેઠા.. ત્યારે ડૉ. નરેન એ મોબાઈલ કાઢી ને સમય જોયો.. પોણા બે વાગ્યા હતા..
અહીં જ રહેવા જેવું છે અનુરાગ.. મોબાઈલ ના ટાવર પણ નથી… ના કોઈ પેશન્ટ ની ઇમરજન્સી નો કોલ આવે કે ના કોઈ અણગમતા આગંતુક નો કોલ..
ડૉ. નરેન એ વ્યવસાયિક કંટાળો રજુ કર્યો..
મિરલ > મને તો ઘણી વાર આ જીંદગી નો જ કંટાળો આવી જાય છે ડૉ.. કોઈ દિવસ જંપી ને બેસવા નું જ નહિ ?? આ શું જીવન છે ? માંડ શાંતિ થઇ બેઠા હોઈએ ને કોઈ દરવાજો ખખડાવે એટલે દોડી ને જવાનું..
ડૉ. અનુરાગ > મિરલ ..ડૉ થયા એટલે પર્સનલ લાઈફ ને સેકંડ પ્રાયોરોટી માં મૂકી દેવી પડે.. પહેલા પેશન્ટ પછી ફેમીલી લાઈફ.. એવું હોય તો વરસ માં એક દિવસ અહીં આવી જવાનું.. ડુંગરા ખુંદવાના અને મજા કરવાની.
હા.. મને પણ એવું જ લાગે છે ..
જમતા જમતા વાતો ના તડાકા મારતા હતા ત્યાં તીની ચીસ થી વાતાવરણ ખળભળી ઉઠ્યું ..
મમ્મી ઇઈઈ ઇઈઈ ઇઇ ઇઇ ઇઈઈ
ગુડ્ડી ઇઈઈ ઇઈઈ ઇઈઈ …..મિરલ એની દીકરી નો અવાજ ઓળખી જઈ ને સામે ચીસ પાડી અને કંઇક અજુગતું બન્યા ના ડર સાથે છલાંગ મારી ને ઉભી થઇ ને અવાજ ની દિશા માં દોડી.. એ સાથે જ .. ડૉ. અનુરાગ અને નરેન બંને પણ હાંફળા ફાંફળા ચીસ ની દિશા માં દોડ્યા ..
ઝાડી ની ઘટાટોપ ખીણ માં થી ગુડ્ડી ની ચીસ સંભળાઈ..
ડૉ. અનુરાગ હિમ્મત કરી ને એ તરફ જવા ગયા પણ એમનો પગ લપસ્યો અને એક ડાળી હાથ માં આવી એ પકડી ને એ મહામુસીબતે ઉપર ચઢી શક્યા.. મિરલ ..ગુડ્ડી ની ચીસો નો જવાબ આપી ને એને ખાતરી આપતી રહી કે એના માં બાપ એને બચાવી લેશે..
મદદ માટે કોઈ ને બોલાવવાનો કોઈ સવાલ જ નહતો.. કોઈ આસપાસ માં હતું જ નહિ.. ગુડ્ડી ની ચીસો ચોખ્ખી સંભળાઈ રહી હતી.. એ દિશા માં બેબાકળા બનેલા ડૉ, નરેન એ આગળ વધી ને થોડા ક નાના ઝાડ અને ઘાસ હાથ થી ઉખેળી નાખ્યું.. ગુડ્ડી નો ક્યાંય અણસાર નહતો દેખાતો.. કાઈ સુજતું નહતું કે શું કરવું..?
સમય ઓછો હતો.. ગુડ્ડી ..ની ચીસો ય હવે ઓછી થવા લાગી હતી..
ચારેય જણા કોઈ નિર્ણય લઇ શકતા નહતા..
ડૉ.. તમે હોટેલ પર જઈ ને મદદ લઇ આવો..
નરેન > અનુરાગ મને નીચે પહોંચતા પહેલા જ અંધારું થઇ જશે.. હું ના તો હોટેલ પહોંચી શકીશ કે ના તો તને મદદ કરી શકીશ..
ઓહ… બેટા.. ?? હું આવું છું તું ત્યાં જ રહેજે..?? અનુરાગે રડતા અવાજે વહાલસોયી દીકરી ને ચીસ પાડી કહ્યું..
સામે થી ધીમો અવાજ સંભળાયો.. પપ્પા…..મને બચાવી લો..મમ્મી….!!!!!!!!!
નરેન એ ખાસ્સું એવું ઘાસ અને ઝાડી ઝાંખરા હાથ થી ઉખાડી નાખી ને પ્લેટ ફોર્મ જેવું તૈયાર કરી નાખ્યું હતું.. જમીન ઘસી પડવાનો કે પગ લાપસી જવાનો ખતરો ઉઠાવી ને ય એ બિચારો આગળ વધ્યો.. નરેન ની ડેરીંગ જોરદાર હતું.. ભૂતકાળ માં એને પર્વતારોહણ કરેલું હતું એનો અનુભવ કામે લગાડી ને એ એનામાં હતી એટલી તાકાત વાપરી ને ગુડ્ડી ને બચાવવા ના ભગીરથ અભિયાન માં લાગ્યો હતો..
એક જોરદાર નિર્ણય લઇ ને નરેન એ પોતાનું પેન્ટ ઉતારી નાખી અને એની પત્ની પ્રેમલતા ને એની સાડી ઉતારી આપવાનો આદેશ કર્યો..
પ્રેમ લતા એ અનુરાગ ની હાજરી નો જરા પણ છોછ રાખ્યા વિના .. એક જ સેકંડ માં સાડી ઉતારી ને પતિ ને સોંપી દીધી..એ સાડી ને પેન્ટ સાથે ગાંઠ મારી ને થોડે દુર એક ઝાડ સાથે મજબુત બાંધી દઈ ડૉ. નરેન શક્ય એટલા નીચે ઉતર્યા..
સંભાળી ને નરેન !!
ડૉ..અનુરાગે એની દીકરી ને બચાવવા જતાં કંઇક બીજું અજુગતું ના થાય એની શિખામણ આપી.. મિરલ લગાતાર ચીસો પાડી પાડી ને એની ફૂલ જેવી દીકરી ને સધિયારો પુરો પાડી રહી હતી..
થોડી વારે નરેન ઉપર આવી ને બોલ્યા.. નીચે કંઇક હલન ચલન જેવું દેખાય તો છે.. પણ પનો ટૂંકો પડે છે.. મારા હાથ હવે દુઃખી ગયા છે અનુરાગ..
અનુરાગ.. હું ઉતરું છું.. દોરડું લાંબુ કરો.. મિરલ તારી સાડી ઉતારી આપ.. થોડી ક જ ક્ષણો માં ચારેય જણા ના લગભગ તમામ વસ્ત્રો દોરડું બની ગયા હતા.. અનુરાગ એટલે નીચે ઉતરી ચક્યો હતો કે ઉપર ઉભેલા ત્રણેય જણા ને દેખાતો ય નહતો..
જોર જોર થી એ બેટા… બેટા.. ની બુમો પાડી રહ્યો હતો..એનું આક્રંદ ખીણો ના ઊંડાણ માં પડઘાઈ ને પાછુ ફરી રહ્યું હતું..
ગુડ્ડી ની ચીસો… હજુ સંભળાતી હતી.. મમ્મી…. મમ્મી… ..
મિરલ અત્યત થાકી ગઈ હતી બુમો પાડી પાડી ને પણ ગુડ્ડી.. ક્યાં?????
ગુડ્ડી નો કોઈ અતો પતો નહતો. અચાનક થોડો સળવળાટ થયો એ સાથે જ અનુરાગ બહાર આવ્યો..
મેં જોઈ.. ગુડ્ડી એક ડાળી પર લટકી રહી છે.. નરેન… મારી દીકરી ને બચાવી લે.. પ્લીઝ…
નરેન પણ નીચે ઉતર્યો.. એણે ય ગુડ્ડી ને વીસેક ફૂટ નીચે ડાળી પકડી ને લટકતી જોઈ..
એ ય પાછો આવી ગયો..આસ પાસ કોઈ વેલા હોય તો નજર દોડાવી..પણ વ્યર્થ.. ઓહ..
રઘવાટ ના માર્યા નરેન અને અનુરાગ આમ તેમ દોડી રહ્યા હતા..
છેવટે મિરલ એ કહ્યું.. અનુરાગ મારે ગુડ્ડી ને જોવી છે..
પાગલ થઇ ગઈ છે તું ??? તારું કામ નથી એટલી બધી વાર સાડી ના દોરડા ને પકડી રાખવું આસાન નથી.. અનુરાગે ખભે થી પકડી ને પત્ની ને હચમચાવી નાખતા કહ્યું..પણ એ માં ની મમતા ને ડગાવી શક્યા નહિ.. અંગદ ના પદ સમી સજ્જડ અને મક્કમ હતી એ મમતા.. મિરલ હિમ્મત કરી ને દોરડું પકડી ને નીચે ઉતરી.. માં ના આવવા ની સુગંધ ગુડ્ડી ને આવી ગઈ.. એણે જોર થી ચીસ પાડી..મમ્મી ..મને હાથ દુખે છે હું વધારે વાર નહિ રહી શકું.પપ્પાને કે ને દોરડું ફેંકે???
ગુડ્ડી સાથે નજર મળતા જ મિરલ ચીસ પાડી ઉઠી.. બેટા..??
મમ્મી……
બેટા..???
મમ્મી… ઓહ.. ઓહ…ઓહ.. હજી તો બાર પંદર ફૂટ દુર છે મારી દીકરી.. હવે શું કરું ?? મિરલ.. અને ગુડ્ડી વચ્ચે નું આટલું અંતર પણ આજે વધારે લાગતું હતું..
માં અને દીકરી..આખરી વખત મળી રહ્યા હતા..
ઉપર થી મિરલ મિરલ ના બરાડા પાડી રહ્યો હતો.. અનુરાગ.. એને એ ડર હતો કે આટલી બધી વાર મિરલ દોરડું પકડી રાખી નહિ જ શકે.. ક્યાંક..એ ય ગુડ્ડી..સાથે..?? માં ની મમતા નું કશું કહેવાય નહિ..
મિરલ ઉપર આવી જા.. વી ..આર હેલ્પ લેસ…..
પ્લીઝ.. મિરલ અંધારું થવાની તૈયારી છે.. મિરલ.. આવી જા.. અનુરાગ એક વૃક્ષ સાથે માથું કુટતા બોલ્યો.. એક બાપ થઇ ને આ શબ્દો બોલતા એની શું હાલત થઇ હશે.. એ પંખા નીચે બેસી ને ઓફીસ માં ચા ની ચુસકી મારતા મારતા ના સમજાય… એ વખતે એવી પરિસ્થિતિ માં મુકાય એ જ એ સમજી શકે..
મિરલ ને પણ અહેસાસ થઇ ચુક્યો હતો કે હવે મારી દીકરી..ગઈ.. એના હાથ સખત કળતા હતા..
માં દીકરી ની નજર છેલ્લી વાર એક થઇ..
મમ્મી છોડી દઉં છું … માં બાપ ની નિઃસહાય સ્થિતિ ને પામી ગયેલી ગુડ્ડી એ જીજીવિષા છોડી દેવા સાથે ડાળી પણ છોડી દેવાનું મમ્મી ને કહ્યું..
મિરલ એ રડતા રડતા કહ્યું.. બેટા. છોડી દે.. મને માફ કરજે.. ગુડ્ડી ..મારી દીકરી.. મારું ફૂલ…
ગુડ્ડી ની આખરી ચીસો સાથે એક જીવ ઉંડી ખીણ માં કાયમ ને માટે સમાઈ ગયો..
મિરલ… ના ખોળા માં રહેલું નાનું ગલુડિયું શાંતિ થી નીંદર લઇ રહ્યું હતું.. એના કપાળ પર મિરલ ની આંખો અભિષેક કરી રહી હતી..
—— અસ્તુ —-

Posted in વાંચન વિભાગ, સંવેદના નું સરનામું | Leave a comment

કવિતા માલધારી ભૈ ની


images (1)

વાત છે એક ગોપાલકની નામ છે માલધારી ભૈ,
આ ગોપાલકને કોઇની સાથે કોઇ મગજમારી નૈ.

જાડા કપડાનુ મેલુ ચોયણું અને કેડિયું સાવ કધોણું
માલધારી ભૈ ના વૉર્ડરોબમાં કપડાંનું આ એક જ જોડું,
જીન્સ ઉપર પણ શોભે એવા જેન્યુઇન લેધરના બૂટ્સ
બ્લૂ જીન્સ કરતાં લાંબાં ઊંડાં માલધારી ભૈ નાં રૂટ્સ

સ્ટોનવૉશ છે કાયા, માયા જૂનાગઢ સ્ટેશનની
મલેશિયામા ભણતા, ના માથાકૂટ ફેશનની
ધરતીમાંથી મેઈડ ઈન પોતે, ટોટલ નેટિવ સ્ટાઈલ
થવા કાળ સૌ ફેઈડ થવાનાં, જીવવું ફોર અ વ્હાઈલ

માલધારીભૈ ના સમજે આથી વિશેષ બીજું કૈં
માલધારી ભૈ ને બ્લૂ જીન્સ સાથે લેવા દેવા નૈં

એક ગાય્, બીજું વાછરડુ, ત્રીજું બ્લૂ આકાશ
ગાય ચરાવે, દૂધ કાઢે, દૂધમાંથી બનાવે છાશ,
માખન કરીને રગેડ થ્યાં છે, આંખો, રુદિયો, માંહ્યલો,
પેરિસમાં પણ પોપ્યુલર માલધારી ભૈ જેવી નેટિવ સ્ટાઈલો

અઢી રોટલા શિરામણમાં, રોંઢે કોરી માલધારણ,
જાઝબાઝના જલસા છોડો, માલધારી ભૈની ગાય છે વિયાણ,
ચલમ ધુમાડે ડિપ્રેશન ગ્યા, બધી દુવિધા ગઈ ગઈ તે ગઈ
ગીર થી જે છૂટી પડી છે, એ જનતાની જોવા જેવી થઈ

Slimfit, Loose, Classic જેવા શબ્દો પર છે માલધારીભૈની સહી
માલધારીભૈને બ્લૂ જીન્સ સાથે લેવા દેવા નૈં

Volvo કરતાં Safe અને accident free છે માલધારી ભૈ નું ગાડું
માલધારણ સાથેનું સગપન પેટીપેક ડેનિમ કરતાં જાડું
લગનસરાની મોસમમાં માલધારી ભૈ ઘરમાં બેસાડે છે દરજી
ખિસ્સા જેટલું ખૂટી પડે તો એને પૂરું પાડે છે હરિહરજી

અવસરિયાં તો તંગ ફિટોફિટ રોજિંદું જીવન બહુ બેગી
મેન્યુફેક્ચરરે પણ કઠણાઈ અને comfort મૂકી છે ભેગાભેગી
ઓણ સાલ ઊપજ થાવાના થીગડાંઓથી શોભે જીન્સ
માલધારીભૈનાં જીન્સ આમ તો સાત પેઢીએ ડેનિમનાં કઝિન્સ

બોલો બ્રૂક શીલ્ડ્સની જૈ અને મા ચામુંડાની જૈ
માલધારી ભૈ ને બ્લૂ જીન્સ સાથે લેવા દેવા નૈં

Posted in હાસ્ય કવીતા | 2 ટિપ્પણીઓ

‘સમજુડી’


નોંધ – મગજ વાપરવું નહિ.
આ આપ્ણને બી ગમહે.

‘સમજુડી’

images

મારા ઘરની બાજુ મા રે’તી સમજુડી,જ્યારે જ્યારે એના ધાબે સડે…
ત્યારે મારા દિલની ધડકન ય તે, ઘડીક હેઠે જાય ને પાસી ઉપર સડે…

ઇ એક્ટીવા લઇને કોલેજે જાય ત્યારે,આખી સોસાયટી મા એનો વટ પડે…
પણ રસ્તા મા કોઇ સેડતી કરે તો, એના ગાલે ‘સમજુડી’ની થપાટ પડે…

આમ તો દિલ ની હાવ ભોળી, એને બોવ ઝાઝી ખબર નો પડે…
પણ બધા ગોતતા હોય શેરી મા, તયી કો’ક ની હારે સો(ચો)પાટી મા જડે…

હુ એની આંખ્યુ મા જોવ તો, મને આખી પ્રુથ્વી નજરે પડે….
પણ ખબર પડે કે એણે પ્રુથ્વી વાળા લેન્સ પેર્યા છે, ત્યારે બોવ દાઝ ચડે…

આમ તો એની એટલી બધી વાતુ સે કે, કોઇ દી પુરી જ નો પડે…
પણ એક તો આ ‘કસરો’ ટોપીક ને મારી દેશી ભાષા, કદાસ તમારા પલ્લે નો પડે…

એટલે આ વાચી ને તમારુ હુ થાહે, એ વીસારી ને મારે હવે અટકવુ પડે…
અને તમે બધા ભેગા થઇને મને મારો, ઇ પેલા સટકવુ પડે….

હુરટી કાઠીયાવાડી….

Posted in હાસ્ય કવીતા | Leave a comment

કચરાપેટી


dustbin cartoon

 

કે એક કચરાપેટી માખીઓને મોજ કરાવી દે છે.
કચરાપેટિમાં માખીઓની લોજ કરાવી દે છે.

કેટલાયે લોકોને લપસતા બચાવે છે એ,

કેળાની છાલોની એ(કચરાપેટી) ફોજ બનાવી દે.

….કે એક કચરાપેટી માખીઓને મોજ કરાવી દે છે.
લોકો જ્યારે પાણીની બોટલો નાખે છે એમાઁ,

તો ગંદકી સાથે એ હોજ બનાવી દે છે.

….કે એક કચરાપેટી માખીઓને મોજ કરાવી દે છે.
મચ્છરોનો તો શુઁ વિકાસ કરે છે એ,

ગંગુતેલી થઇને આવ્યો હોયને રાજા ભોજ બનાવી દે છે.
….કે એક કચરાપેટી માખીઓને મોજ કરાવી દે છે.

******************************************

કચરે કે ડબ્બે મેં તુઝકો બીઠાકર,
પ્લાસ્ટીક કા ઉપર સે ઢક્કન લગાકર,
રખ દૂંગા ગટર કે પાસ…
આયેગી તુઝ મેં સે બાસ

******************************************

 

Posted in કવિતા, હાસ્ય કવીતા | Leave a comment

દાંતણ કવિતા વાંચો.


image_story_week-21_94727_1

એક વાર ખાવ પણ ત્રણ વાર દાતણ કરો, એનો છે બહુ મહિમા,
દાતણ તો કેટલાય છે, હરાભરા આ જગમાં,
પણ આપણને તો ફાવે ટૂથપેસ્ટ, જુદા જુદા કલરમાં.

એક કહે કે કરો દાતણ બાવળનુ, દરરોજ સવારની પહોરમાં,
થાય જડબાની કસરતને, દુખેના કદી દાંત પેઢામાં,
પણ આપણને તો ફાવે ટૂથપેસ્ટ, જુદા જુદા કલરમાં.

એક કહે કરો દાતણ કર્‍ંજનુ, ઉઠી સવારના પહોરમાં,
ગમે તેવો રોગ મોઢાનો, જાય ઘડી પળમાં,
પણ આપણને તો ફાવે ટૂથપેસ્ટ, જુદા જુદા કલરમાં.

એક કહે કરો દાતણ વડનુ, પડે જ્યારે છાલા મોઢામાં,
માઉથ અલ્સરની રામબાણ દવા, થાય રાહત મોઢામાં,
પણ આપણને તો ફાવે ટૂથપેસ્ટ, જુદા જુદા કલરમાં.

એક કહે કરો દાતણ બોરસલીનું, દાંત ઢીલા ન પડે પેઢામાં,
વજ્ર જેવા દાંત કરશે અને અખરોટ તોડશો મોઢામાં,
પણ આપણને તો ફાવે ટૂથપેસ્ટ, જુદા જુદા કલરમાં.

*****************************************

રંગબે રંગી રંગ નથી , હું દાતણ છુ,
લચકીલો કોઇ અંગ નથી , હું દાતણ છુ.

આગળથી પકડો કે પાછળથી પકડો,
પકડવાના કોઇ ઢંગ નથી, હું દાતણ છું.

ઉલ્યાનુ હું જ કામ કરુ છુ,
ઉલ્યા કેરો સંગ નથી, હું દાતણ છું.

મને વાપરીને વરસોવરસ ,”દાદાએ દાંતથી અખરોટ તોડી” એવું સાંભળો ,
સાચુ કહુ છુ, વ્યંગ નથી, હું દાતણ છું.

*************************************************

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
સવારે ઉઠતાં જ યાદ આવે તું,સાંજે સુતાં પહેલાં યાદ આવે તું…

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
ક્યારેક બાવળ નું તું તો ક્યારેક લીમડાનું હોય છે તું…

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
હવે તો બની ગયું છે પ્લાિસ્ટક ના ડાંડાં વાળું તું…

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
હવે તો તું સજે છે શણગાર ક્લોઝઅપ્,પેપ્સોડેન્ટ ટુથપેસ્ટનાં,

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
પરદેશમાં તે સમાવી છે મશીનરી તારા માં જે બચાવે છે હાથની મહેનત પળવાર માં,

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
તારો અનાદર કરનારાને તું શ્રાપ આપે છે ડેનટીસ્ટનો…

સવાર પડે ને યાદ આવે તું,સાંજ પડે ને યાદ આવે તું
સવારે ઉઠતાં જ યાદ આવે તું,સાંજે સુતાં પહેલાં યાદ આવે તું…

 

Posted in કવિતા, હાસ્ય કવીતા | Leave a comment

પ્રેરણા ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા


 “હૂંફાળા અવસર”

અહમ્ …

બે સગા ભાઈઓ હતા.
એમનો એક કેફી દ્રવ્યોનો બંધાણી, દારૂડિયો અને આડા રસ્તે ચડી ગયેલો હતો. એ વારંવાર ઘરમાં ઝઘડા કરતો. પોતાની પત્ની અને બાળકોને પણ અવારનવાર મારતો. જ્યારે બીજો ભાઈ એક સફળ બિઝનેસમૅન હતો. ખૂબ જ આનંદી, પ્રેમાળ અને કુટુંબપરાયણ હતો. સમાજમાં એનું ખૂબ માન હતું. ગામના થોડાક પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓમાં એની ગણતરી થતી.

ઘણાને આની નવાઈ લાગતી. બધાને થતું કે એક જ માતાપિતાના સંતાન અને એક જ વાતાવરણમાં ઊછરેલા હોવા છતાં આ બંને ભાઈઓમાં આટલો બધો ફર્ક હોવાનું કારણ શું હોઈ શકે ? એટલે એમાંના એક જણે આ રહસ્યનો તાગ મેળવવાનું નક્કી કર્યું. સૌપ્રથમ એણે ખરાબ લતે ચડી ગયેલા ભાઈને જઈને પૂછ્યું, ‘તમે અત્યારે જે કાંઈ છો, જે કાંઈ કરો છો એ બધા માટે તમને પ્રેરણા ક્યાંથી મળેલી ? તમે આજે જે પરિસ્થિતિમાં છો એના માટે તમારા મતે જવાબદાર કોણ છે ?’

‘મારા પિતાજી ! બીજું કોણ વળી ?’ પેલા દારૂડિયાએ જવાબ આપ્યો, ‘એ પોતે નશીલી દવાઓના બંધાણી હતા. દારૂ પણ એટલો જ ઢીંચતા. રોજ રાત્રે ઘરે આવીને મારી માને મારતા. અમારામાંથી કોઈક ઝાપટે ચડી જાય તો અમનેય ઢીબી નાખતા. હવે તમે જ કહો ! આવું દષ્ટાંત ઘરમાં હોય તો આપણે પણ ધીમે ધીમે એના જેવા જ બની જઈએ ને ! મારા કિસ્સામાં પણ એમ જ બન્યું !’ પેલા પૂછનારને આ વાત બરાબર લાગી. ત્યાર બાદ એ બીજા ભાઈ પાસે ગયો. એ ભાઈ અત્યંત પ્રતિષ્ઠા ધરાવતો અને ઉચ્ચ જીવન જીવતો હતો. એને પણ પેલાએ એ જ સવાલ પૂછ્યો જે એણે એના દારૂડિયાભાઈને પૂછ્યો હતો કે, ‘તમે અત્યારે જે કાંઈ છો, જે કાંઈ કરો છો એ બધા માટે તમને પ્રેરણા ક્યાંથી મળેલી ? તમે આજે જે પરિસ્થિતિમાં છો એના માટે તમારા મતે જવાબદાર કોણ છે ?’
‘મારા પિતાજી ! બીજું કોણ વળી ?’ પેલા પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિએ જવાબ આપ્યો.

હવે પેલા સવાલ કરનાર માણસને નવાઈ લાગી. એનાથી પૂછ્યા વિના રહેવાયું નહીં કે, ‘પરંતુ તમારા પિતાજી તો દારૂડિયા, નશીલી દવાના બંધાણી અને ઝઘડાળુ હતા. એ તમારી પ્રેરણામૂર્તિ કઈ રીતે હોઈ શકે ?’
‘અરે ! એમ જ છે. સાચું કહું છું. એ જ મારી પ્રેરણામૂર્તિ રહ્યા છે.’ પેલા ભાઈએ જવાબ આપ્યો, ‘જુઓ ! હું નાનો હતો ત્યારથી મારા પિતાજીને નશીલી દવા પીને કે દારૂ પીને ઘરે આવતા જોતો. એ મારી માતાને મારતા કે ઘણી વાર અમારો વારો પણ પાડી દેતા અને એવી દરેક રાત્રે એમને જોઈને હું નક્કી કરતો, અરે ! એમ કહું કે દઢ નિશ્ચય જ કરતો કે આવી જિંદગી તો મારી નહીં જ હોય અને આવો તો હું ક્યારેય નહીં બનું ! અને તમે જુઓ જ છો, એના લીધે મળેલું પરિણામ તમારી નજર સામે જ છે !’
પૂછવાવાળા માણસને એની વાત પણ બિલકુલ સાચી લાગી !

દુનિયા પાસે હકારાત્મક અને નકારાત્મક એમ બધું જ છે. એમાંથી શું મેળવવું એ કેવળ આપણા પર આધાર રાખે છે !

Posted in વાંચન વિભાગ | Leave a comment